Co to jest gruczoł krokowy? Budowa, funkcje i choroby prostaty

Gruczoł krokowy, czy inaczej prostata bądź stercz, to męski narząd układu płciowego. Pełni bardzo ważną rolę w procesie rozmnażania, gdyż odpowiada za produkcję substancji wchodzących w skład spermy. Wiele osób mylnie kojarzy słowo “prostata” z niepomyślną diagnozą. Warto dowiedzieć się więcej na temat gruczołu krokowego i zweryfikować swoją wiedzę.

Gruczoł krokowy – budowa

Gruczoł prostaty znajduję się u mężczyzny tuż pod pęcherzem moczowym w miednicy mniejszej – przy cewce moczowej. Tylna część gruczołu przylega do ściany odbytu (co umożliwia badanie per rectum – palcem przez odbyt). Prostata przypomina kształtem spłaszczony stożek (kształt można porównać do orzecha włoskiego bądź kasztana). Zbudowana jest z dwóch płatów – lewego i prawego. Płaty połączone są więziną. Cały gruczoł otaczają mięśnie gładkie, dzięki którym pozostaje on we właściwej pozycji. Zdrowy gruczoł krokowy ma ok. 4 cm szerokości, 2,5 cm wysokości i 3,5 cm długości. W chwili urodzenia prostata u chłopca ma wielkość nie większą niż ziarno grochu. Wraz z dojrzewaniem organizmu gruczoł rozrasta się – prawidłowe wymiary uzyskuje w okolicach 30. roku życia.

Prostata u mężczyzn może się powiększać, co prowadzi do różnych dolegliwości, jak również może być oznaką poważnej choroby, dlatego po czterdziestce zalecane są regularne badania profilaktyczne. Prostata u kobiet nie ma swojego dokładnego odpowiednika, ale w organizmie kobiety występują podobne do prostaty struktury, rozwinięte w okresie płodowym z tych samych komórek. Są to parzyste gruczoły przedsionkowe mniejsze, które nazywane są inaczej gruczołami przycewkowymi czy gruczołami Skenego. Gruczoły przycewkowe u kobiet również mogą wypełniać się płynem w czasie orgazmu, jednak nie mają one znaczenia dla procesu rozmnażania.

Gruczoł krokowy – funkcje

Gruczoł krokowy u mężczyzn pełni niezwykle istotną rolę. Prostata wpływa na poziom testosteronu i innych androgenów we krwi, przez co reguluje część funkcji seksualnych (intensywność popędu seksualnego, zdolność do erekcji i ejakulacji). Głównym zadaniem prostaty jest produkowanie w czasie orgazmu płynu, który wchodzi w skład spermy (wytwarzana wydzielina stanowi ok. 20% spermy) – płyn ten zawiera glukozę, która jest substancją odżywczą i chroniącą plemniki. Wydzielina produkowana przez gruczoł krokowy jest też odpowiedzialna za właściwe pH spermy. Podsumowując, prostata w pewnym stopniu odpowiada za jakość nasienia, a tym samym płodność mężczyzny.

Choroby prostaty

Choroby prostaty są nierzadką przyczyną różnych dolegliwości u mężczyzn. Najczęstsze choroby prostaty to: łagodny przerost gruczołu krokowego, zapalenie prostaty oraz rak prostaty. Pierwsza z wymienionych chorób objawia się rozrostem komórek gruczołowych stercza, co prowadzi do ucisku przewodu moczowego i zwężenia drogi przepływu moczu. Ten problem jest w szczególności związany z wiekiem – dotyczy dużej grupy mężczyzn po 60. roku życia.

Zapalenie prostaty zazwyczaj powoduje zakażenie bakteryjne (bakterią wywołującą zapalenie gruczołu krokowego jest pałeczka okrężnicy – mówimy wówczas o bakteryjnym zapaleniu prostaty). W tym przypadku, podobnie jak przy rozroście, występują następujące dolegliwości: trudności w oddawaniu moczu, uczucie pieczenia przy oddawaniu moczu, a dodatkowo silne bóle w okolicach krocza i podbrzusza, wysoka temperatura, rzadziej zatrzymanie moczu (trzeba jednak mieć na uwadze, że zastój moczu może być przyczyną groźnych chorób pęcherza i nerek). Najbardziej groźną z wymienionych chorób jest oczywiście rak prostaty – jest to trzecia przyczyna zgonów z powodu nowotworów w Europie. Rak prostaty ma powolny rozwój – od pojawienia się pierwszych komórek nowotworowych do wystąpienia pierwszych dolegliwości może upłynąć nawet kilkanaście lat – dlatego, warto wykonywać badania profilaktyczne.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *